Fikrin Yan Yolu
Bazı sapmalar kaybolmak değildir. Bazıları fikrin kendine yol açma biçimidir.
Dikkat dağıtma cumhuriyetinden yazıyorum bu yazımı. Çünkü ben bu evrenin senato lideri, hatta şansölyesiyim.
Ama beyin çok garip bir şey. Yaklaşık 2,5 petabaytlık kapasitesiyle hala sürpriz çıkarmaya devam ediyor. Nörobilimde “working memory” dedikleri bir alan var, çalışma belleği. Bir de “focus of attention”, tabii kapasite sınırlarıyla. Sevgili beyin, “akılda tutup geri dönebilme” diye bir ihtiyaca hiç zorlanmadan cevap verebiliyor. Görünen o ki insan zihni 3-4 farklı bilgi parçasını aynı anda taşıyabiliyor. Sistemi tamamen kilitlemeden.
O yüzden dışarıdan bakıldığında birbirine benzeyen ama aslında çok farklı iki insan tipi var. Gerçek dikkat dağınıklığı yaşayanlar ve geri dönemeyenler. Bir de bilinçli şekilde dağılıp arayışını sürdürmeye devam edenler.
Çünkü bazı fikirler gerçekten masanın başında gelmiyor. Yan yoldan geliyor. Alakasız gibi görünen bir objeden, saçma bir videodan, bir yürüyüşten, bir konuşmadan, bir yüz ifadesinden geliyor. Zihin bazen işi bırakmıyor aslında, sadece başka açıdan dolaşıyor.
Ama bu “boşver çalışmayayım” demek değil. Bu zihne biraz hava verip geri dönmek demek.
Dikkat dağılması bazen fikrin dolanarak gelme biçimi.
Erteleme ise başka bir şey. Onun üstüne çok kişisel gelişim kitabı yazıldı zaten. Benim tek cümlem şu olabilir:
Erteleme işi sabote eder.
Ama her akıştan sapma kaybolmak değildir. Bazen fikrin kendi yoludur.
Şimdi dümdüz dikkat dağıtıcılarımı yazıyorum. İlk defa yan yana görünce ben bile “iyi listeymiş” dedim.
Kahve demlerim ama olay kahve değildir. Su sıcaklığı, gramaj, filtre, makinenin temizliği derken NASA görevi gibi uzar gider.
Doodling yaparım. Sağ bileğimi teslim alacak kadar. O kadar özensiz, saçma ve kötü görünür ki asla gurur duymam çiziktirdiklerimle.
Stres oyuncakları topladım yıllarca. Döndürmeli, basmalı, kaydırmalı, klik sesli şeyler. Hepsi masamın etrafında hala.
Müzik desen ayrı bir tünel. Enstrümanın köküne inerim. Web’in dibinde kalmış 360p videolar bulurum. Kimsenin izlemediği adamların ilginç şeyler çaldığı kayıtları arşivlerim.
Binaural dalgalar, alfa-theta sesleri, serbest çağrışım kafası yaşayan insanlar, onları anlatanlar, onları takip edenler… Ben burada bu insanların yaptığı hiçbir şeyi yapmıyorum. Ama onları stalklamak ve anlamaya çalışmak bir çeşit antrenman gibi geliyor bana.
Amaçsız yürürüm. Sözlük sözlük sözlük… Ucuz magazin araştırma mesaim çok olur. Kaliteli bir pazarlama kelimesi yakaladım mı derinine girer, köklerine bakarım. Yapmayacağım yüzlerce hobi bulup kaydederim.
Ama en iyisini sona sakladım.
ETS 2 açılır. Hamburg’dan Hollanda’ya yoğurt taşınır. Ve daha nice otoban gezileri.
18 yıldır en iyi stres topumdur kendisi.
Akışınız yavaş, odağınız bol olsun.
The Side Road of Ideas
Not every distraction means getting lost. Some are simply the way ideas find themselves.
I’m writing this from the Republic of Distraction. Because at this point, I’m probably the senate leader, maybe even the chancellor of this universe.
But the brain is a strange thing. With its ridiculous 2.5 petabyte capacity, it still keeps surprising us. Neuroscience talks about “working memory” and “focus of attention.” Basically how many things we can hold in our heads and still return to without crashing the system. Apparently humans can carry around 3 or 4 separate pieces of information at once without fully shutting down.
That’s why there are two very different types of people that look similar from the outside. People who genuinely lose focus and never come back. And people who consciously drift while continuing the search.
Because some ideas genuinely do not arrive at the desk. They come from side roads. From an object that feels unrelated. A stupid video. A walk. A random sentence. A facial expression. Sometimes the mind isn’t abandoning the work at all, it’s just circling around it from another angle.
But this doesn’t mean “forget it, I won’t work.”
It means giving the brain some air and then coming back.
Sometimes distraction is simply the way an idea travels.
Procrastination is something else though. Enough self-help books have been written about that already. My only sentence on the subject is this:
Procrastination sabotages the work.
But not every break in flow means getting lost. Sometimes it’s the idea finding its own route.
Now I’m just going to openly list my distractions. First time seeing them side by side, I honestly thought: “damn, solid list.”
I make coffee, but coffee is never the point. Water temperature, grams, filters, cleaning the machine… suddenly it turns into a NASA mission.
I doodle. To the point where my right wrist gives up. They look so careless, stupid and ugly that I never feel proud of them.
I collected stress toys for years. Clicky ones, spinning ones, sliding ones, weird tactile little objects. They still surround my desk.
Music is another tunnel completely. I dig into the roots of instruments. I find ancient 360p videos buried deep on the internet. Random people nobody watches playing strange things. I archive all of it.
Binaural waves, alpha-theta sounds, free-association mindset people, the ones explaining them, the people following them… I don’t actually do any of the things these people do. But stalking them and trying to understand how they think feels like a kind of training to me.
I walk without purpose. Dictionary dictionary dictionary… I spend embarrassing amounts of time consuming cheap gossip content. But if I catch a really good marketing word or phrase, I dig into its roots immediately. I also save hundreds of hobby ideas I will probably never do.
But I saved the best for last.
ETS 2 opens. Yogurt gets transported from Hamburg to the Netherlands. And many more highway journeys to come.
For 18 years, it has been the greatest stress ball of my life.
May your flow stay slow and your focus stay strong.
Burhan Derdiyok
05/26 (İstanbul)